Anakart Nedir?

Anakart Nedir?

Pc donanımlarını birbirlerine bağlamak ve koordineli durumda çalışmalarını sağlayabilmek adına kullanılmakta olan bir donanımdır. Parçaların aralarında iletişim kurmasını ve gereken işlemlerin gerçekleşmesini sağlayabilmek adına anakartlar üstünde dışı işlemci beraberinde kart işlemcileri de vardır. Chipset olarak ta isimlendirilen bu işlemcilerin pc performansı üstünde çok etkili oldukları biliniyor. Dahili parçaları birbirine bağlamanın beraberinde bilgisayarı dış çevre ile iletişimini ( Ses, görüntü, bilgi ) Mümkün kılmak içerisinde üstünde portlar vardır. Kısaca pc’lerin olmazsa olmaz parçasıdır. Zamanımızda pekçok anakart üreticisi şirket ( intel, asus, gigabyte, msi, dfi vs. . ) Umumiyetle birkaç chipset üreticisinin işlemcilerini kullansalar dahi kartlar üstündeki öteki donanım ve taşıtlar ile karşılıklı olan hakimiyet sağlamaya çalışmaktadırlar.

Anakartların Temel Parçaları ve Görevleri

Öteki pc donanımlarını ve dış dünya ile iletişimi sağlayabilmek adına anakart üstünde türlü portlar ve entegreler ( işlemci ve ayrıca başka ) Vardır. Aşağı taraftaki resimde örnek bir anakart devresinin üstten görüntüsü vardır.
Yukarı taraftaki resimde gözüken anakart ile öteki anakartlar arasında mantık ve çalışma prensibi olarak daha çok farklılık mevcut değildir. Devre üzerinde bulunan parçalardan öteki anakartlarda’da bulunan anakartların ortak parçaları bulunan isimlendirilen çalışma ünitelerini inceleyecek olursak;

Anakart İşlemcisi – dahili İşlemci ( Chipset ) : yukarı tarafta da kısaca söylediğimiz gibi, anakartlarda dilimler arasındaki bilgi transferlerini ve anakartı dışarı ile türlü bağlantılarını sağlayabilmek adına anakart işlemcisi olarak ta isimlendirilen chipset işlemcileri vardır. Örnek olarak harddisk üstündeki bir bilgi işlemci ile işlenirken ya da işlemcideki bir bilgi ekran kartı üzerinden görüntüye dönüştürülürken bu entegreler üzerinden transfer yapılmaktadır. Pc’ye takılı bulunan dilimler umumiyetle değişik hızda ve türde iletişim birimlerine sahipleridir. Birbirleriyle direk olarak haberleşemezler işte burda da gene chipset’ler devreye girmektedir. Aradaki bu farklılıkları ortak bir merkezde toplayarak parçaların adaptasyon içerisinde haberleşmelerini sağlamaktadır. Aşağı taraftaki resimde yukarı taraftaki anakartın kuzey köprüsü işlemcisi kısacası kart üstündeki 2 dahili genel işlemciden birisi gözükmektedir.
Dahili işlemci ( Chipset ) Hızları epey yüksek olduğundan ve mimarileriyle de alakalı olarak ısınmalar gözükmektedir. Bu sebeple dilimler için soğutucu modüller kullanılmaktadır. Pek çok aletin ayrıca haberleşmesini ve birbirlerine bilgi transferi yapmasını sağlayan bu entegreler anakartların en temel parçalarındandır. Şu anda birkaç büyük şirket ( intel, nvidia, via. . ) Bu chipsetlerin üretimini üstlenmiştir. Anakart üreticilerinin bir çoğru bu şirketleri hususiyetle intel ve nvidianın chipsetlerini kullanmaktadır.

Dahili Parça Portları

Bu portlar pc kasası içerisinde bulunmakta olan ve genel olarak yanlızca dış bağlantılarını gördüğümüz kartların ve parçaların bağlandığı portlardır. Aşağı taraftaki anakart resminde numaralandırdığımız portlar ve görevleri aşağı tarafta verilmiştir.
Birinci ) Pci portları: bu portlar pc’ye satın almış olduğumuz, ekran kartı haricindeki kartları bağlamak için kullandığımız portlardır. Örnek olarak ses kartı, tv – televizyon kartı, ethernet kartı, güvenlik kartı gibi kartlar bu portlara bağlanmaktadır. Pci portunun bilgi sürati 33 mhz ya da 66 mhz düzeyindedir. 124 pi ile bir kerede 32 bitlik bir bilgi transferi sağlamaktadır. 3.3v ya da 5v düzeyinde çalışma gerilimine sahip olup 32bit adresleme yapabilmektedir ( 4gb ) . Son olarak ta saniyede 133mb bilgi transferi yapabilmektedir.

2. ) Pci express portları: bu portlar pci slotunun yerini almak için tasarlanmıştır ve çok yakın tarihte artık kartlarda yanlızca bu portlar kullanılacaktır. Bilgi transfer hızları ve ergonomisi nedeniyle pci ile kıyaslanmaz derece kuvvetlidir. Pci express 1.1 ve pci express 2.0 versiyonları vardır. Pci express 1.1 de 2.5gb/saniye bilgi transfer sürati pci express 2.0 da ise bunun 2 katı kısacası 5gb/saniye bilgi transfer hızları yapılabilmektedir. Yeni üretilen dahili kartlar ( Ses, televizyon, mpeg decoder vs. . . ) Artık bu teknolojiye uyan bir şekilde üretimlerini arttırmaktadırlar.

üçüncü ) Pci express x16 portu: bu slot ise agp ye seçenek olarak oluşturulup ilerletilmiştir. Temelde pci express mantığını kullanmaktadır ama katman sayısı daha çok olduğundan bilgi transfer hızları inanılmaz boyutlara ulaşmıştır. Bir takım anakrtlarda 2 adet bu slottan vardır. Temel mantık 2 ekran kartını aynı anakarta bağlayarak görüntü işleme kalitesini dahada yükseltmektir. Ekran kartları için tasarlanan pci express x16 slotu saniyede 4gb bilgi transferi sağlamaktadır. 16 hat kullanmakta ve her hat saniyede 250mb bilgi transferi sağlayabilmektedir. Yeni nesi ekran kartlarının tümü bu slot oluşumuna uyan bir şekilde üretilmektedir.

4. ) ide – ata portu: bu port ise bilgisayarımıza cdrom, crrewriter, dvdrom, ide destekli harddiskleri bağlamak için kullanılmaktadır. integrated drive elektronics – dahili sürücü elektroniği terimlerinin kısaltması ile elde edilen bu arabirimin üst versiyonları 100mhz hıza ve 48 bit ile 144pb depolama kapasitesine sahiptir. Paralel ata olarak isimlendirilen bu arabirimde bilgiler 40 gözlü kablolar ile iletilmekte ve aynı kablo üzerine birden çok ide destekli parça takılabilmektedir.

5. ) Sata ve sata 2 portları: bu portlar ise ata arabiriminin paralel moddan seri moda ve bir takım geliştirilmeler yapılmasıyla elde edilmiştir. Bilgi transfer hızları epeyce büyük ölçüde artmakla beraber yeni sürümde sata 2.0 ile 3.0gb/saniye ya da 300mb/saniye bilgi transferi sağlayabilmektedir. Kullanılmakta olan kablo teknolojisi ile kasa içerisinde daha ergonomik bir yararlanma sağlanmaktadır. 4 pin ile harddisk anakart arasında bilgi iletişimi sağlanmaktadır. Yakın tarihte sata 3.0 ın çıkması ile beraber bilgi transfer sürati 6.0gb/saniye düzeyine çıkacaktır. Bu portlar anakart işlemcilerine direk bağlantılı değildir. Kablolardan varan bilgiler ilk başta bu iletişim protokolü için özel olarak üretilen sata kontrolcü entegreleri tarafından işlenip chipsete aktarılmaktadır.

6. ) Distek sürücü irtibat portu: bu porta ise disket sürücüler bağlanmaktadır. Son derece kısıtlı bir transfer hızına sahiptir ve ergonomik olarak kullanışlı değildir. Yeni nesil pclerde artık bu slot kullanılmamaya başlandı.

7. ) Zor irtibat portu: kasada bulunan zor kaynağından ( Power supply ) Anakarta gereken gücü sağlayabilmek adına icra edilecek bağlantıda yararlanılacak porttur. Sağlam bir biçimde karta monteli olup kart için gereken +5v -5v +12v kuvvetleri burdan sağlanmaktadır.

Dahili dilimler için kullanılmakta olan portları ve çalışma şekillerini yukarı tarafta anlattık. öteki sabit dilimler ve irtibat portları ile alakalı veriler aşağı tarafta vardır.

Ziyaretçilerimiz Google'dan bizi nasıl buldular?

Bu yazımızda aradığınızı bulamadınız mı? Bir de bu yazılarımızı inceleyin:

Yazar Hakkında: Volkan Aktas (566 Yazısı bulunuyor)

PC Günlüğü'nü ayakta tutan tek adam!......Tam anlamı ile teknoloji hastası bir adam!......Donanım konusunda kendini aşmış bir adam!......Yazılım konusunda kendini geliştirmeye çalışan bir adam!......Teknolojiden hiç bir maddi çıkar beklemeden; Google, Microsoft ve Facebook türevlerinden gelecek iş tekliflerine kapalı olan tek adam! Diğer bütün yazıları, Volkan Aktas →